Bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà được xếp vào nhóm bệnh nguy hiểm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tốc độ tăng trưởng cũng như khả năng sinh sản của đàn gà. Vậy bệnh ký sinh trùng về đường máu ở gà thực chất là gì? Hãy cùng Boga789 tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà được hiểu là gì?
Bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà còn được nhiều người chăn nuôi biết đến với tên gọi khác là bệnh sốt rét gà. Đây là bệnh truyền nhiễm do các loại ký sinh trùng xâm nhập và sinh sống trong hồng cầu của gà.
Chúng không lây trực tiếp từ con này sang con khác mà thông qua các vật trung gian như muỗi vằn, đỉa hoặc côn trùng hút máu. Khi những vật trung gian này đốt gà, mầm bệnh sẽ theo đường máu xâm nhập vào cơ thể, bắt đầu quá trình ký sinh để phá hủy hồng cầu.
Loại ký sinh trùng này đặc biệt phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, môi trường chăn nuôi kém vệ sinh. Chính vì vậy, bệnh xuất hiện phổ biến ở nhiều quốc gia có khí hậu nhiệt đới, trong đó có Việt Nam.
Theo ghi nhận thực tế, vào giai đoạn mùa nóng từ khoảng tháng 3 đến tháng 8 hằng năm, số lượng đàn gà mắc bệnh có xu hướng tăng cao, thậm chí bùng phát thành dịch trên diện rộng. Bệnh diễn biến phức tạp và nếu không xử lý kịp thời sẽ gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi, cả về kinh tế lẫn công sức chăm sóc.
Nguyên nhân gây ra bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà
Bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà chủ yếu do đơn bào Leucocytozoon gây ra. Đây là một loại ký sinh trùng thuộc họ Haemospirina, ngành Protozoa. Theo các tài liệu nghiên cứu, hiện nay đã phát hiện khoảng 67 loài Leucocytozoon spp có khả năng gây bệnh trên hơn 100 loài gia cầm khác nhau, bao gồm gà, vịt, chim lẫn thủy cầm.
Sau khi xâm nhập vào cơ thể, đơn bào ký sinh có kích thước rất nhỏ rồi nhanh chóng phân chia, phát triển thành các thể ký sinh trong máu. Chúng di chuyển theo hệ tuần hoàn, ký sinh trực tiếp trong hồng cầu lẫn bạch cầu của gà.
Quá trình này khiến các tế bào máu bị phá hủy hàng loạt, dẫn đến tình trạng thiếu máu nghiêm trọng, cơ thể suy nhược, sức đề kháng giảm mạnh. Khi bệnh tiến triển nặng, ký sinh trùng tiếp tục lan sang các cơ quan nội tạng như gan, thận, lách, làm rối loạn chức năng sinh lý, thậm chí dẫn đến xuất huyết nội tạng.
Nguồn lây bệnh ký sinh trùng đường máu chủ yếu xuất phát từ các loài côn trùng hút máu đóng vai trò là vật truyền trung gian như muỗi, ruồi, mòng, ve hoặc một số loại côn trùng khác. Khi những côn trùng này mang mầm bệnh và đốt gà, ký sinh trùng sẽ theo đường máu xâm nhập vào cơ thể vật chủ.
Triệu chứng bệnh ký sinh trùng ở gà ra sao
Bệnh ký sinh trùng đường máu thường xuất hiện nhiều ở gà trên 35 ngày tuổi, nhất là trong trang trại chăn nuôi có mật độ cao, nhiều muỗi. Tùy vào mức độ nhiễm bệnh cùng thể trạng của gà, các biểu hiện lâm sàng có thể khác nhau. Nhìn chung, bệnh được chia thành hai thể chính: Thể cấp tính với thể mãn tính.
Thể cấp tính
Ở thể cấp tính, thời gian ủ bệnh ký sinh trùng đường máu thường kéo dài từ 7 đến 12 ngày. Trong giai đoạn này, gà bắt đầu xuất hiện nhiều triệu chứng rõ rệt như:
- Gà sốt cao, thân nhiệt có thể lên tới 44°C, uống nhiều nước, đi phân lỏng màu xanh vàng hoặc xanh nhạt, đôi khi lẫn chất nhầy.
- Cơ thể gà suy nhược nhanh, ăn kém hoặc bỏ ăn, niêm mạc nhợt nhạt do thiếu máu. Một số con có hiện tượng chảy dịch mũi, khó thở, mào lẫn tích tái nhợt hoặc chuyển sang màu tím sẫm.
- Gà đứng không vững, dễ ngã quỵ, cánh xệ, đầu cúi thấp, phản xạ chậm, di chuyển loạng choạng.
- Trường hợp nặng, gà có thể co giật, thở gấp, rút cổ, nằm im một chỗ, sau đó nhanh chóng kiệt sức rồi sẽ chết nếu không được can thiệp kịp thời.
Thể mãn tính
Thể mạn tính còn được xem là giai đoạn mang trùng. Trong nhiều trường hợp, sau khi trải qua thể cấp tính, bệnh ký sinh trùng đường máu không được điều trị dứt điểm sẽ chuyển dần sang mãn tính. Dạng bệnh này thường gặp ở gà trưởng thành nhiều hơn so với gà non.
- Gà có biểu hiện sụt cân rõ rệt, cơ thể gầy yếu, giảm ăn hoặc bỏ ăn kéo dài.
- Xuất hiện tình trạng tiêu chảy lặp đi lặp lại, phân loãng màu xanh hoặc xanh xám, đôi khi kèm chất nhầy. Gà bị thiếu máu, niêm mạc nhợt nhạt, mào sẫm màu.
- Khả năng vận động giảm sút, gà lờ đờ, thiếu máu nhưng không chết ngay. Tuy nhiên, do thể trạng suy kiệt với khả năng tự kiếm ăn kém, gà thường chết dần, đồng thời trở thành nguồn mang mầm bệnh nguy hiểm cho cả đàn.
- Một số trường hợp gà giảm mạnh sản lượng trứng hoặc ngừng đẻ đột ngột. Một tỷ lệ nhỏ có thể xuất hiện triệu chứng liệt chân. Tỷ lệ chết ở thể mãn tính dao động khoảng 5 – 20%.
Lời kết
Bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà dù không lây lan nhanh nhưng lại tiềm ẩn mức độ nguy hiểm rất cao, bởi tỷ lệ tử vong lớn nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Hy vọng những thông tin Boga789 chia sẻ trên đây sẽ giúp bà con chăn nuôi hiểu rõ hơn về bệnh ký sinh trùng về đường máu ở gà, từ đó chủ động phòng ngừa, hạn chế tối đa thiệt hại kinh tế cho đàn gà của mình.
