Bệnh CRD trên gà là một bệnh lý truyền nhiễm phổ biến do vi khuẩn gram âm mycoplasma gallisepticum gây ra. Đây là nguyên nhân chính khiến gà bị viêm đường hô hấp kéo dài, làm giảm sức khỏe và năng suất chăn nuôi tổng thể. Cùng Boga789 tìm hiểu chi tiết về bệnh gây hô hấp mãn tính ở gà qua bài viết sau đây.
Bệnh CRD là gì?
CRD là tên viết tắt của Chronic Respiratory Disease, còn được hiểu là bệnh hô hấp mãn tính ở gà. Đây là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Mycoplasma gallisepticum gây ra, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp và làm suy giảm khả năng tăng trưởng của đàn gà.
Khi mắc bệnh, gà thường chậm lớn, ăn uống kém, giảm tỷ lệ đẻ trứng và dễ mắc thêm nhiều bệnh kế phát khác. Vì vậy, CRD được xem là một trong những bệnh gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi.
Nguyên nhân và đặc điểm gây bệnh CRD ở gà
Để phòng trị hiệu quả CRD, người nuôi cần nắm rõ nguyên nhân cũng như đặc điểm lây lan của bệnh trong đàn gà.
Nguyên nhân gây bệnh CRD
Tác nhân chính gây ra CRD là vi khuẩn Mycoplasma gallisepticum (MG). Khả năng gây bệnh của MG phụ thuộc nhiều vào điều kiện môi trường cùng sức đề kháng của đàn gà. Vi khuẩn này có khả năng bám dính tốt trên niêm mạc đường hô hấp, tuy nhiên lại khá nhạy cảm với thuốc sát trùng, nhiệt độ cao lẫn ánh nắng mặt trời.
Trong môi trường chăn nuôi, MG có thể tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định, cụ thể:
- Trong lông gà: khoảng 2 – 4 ngày
- Trong phân: 1 – 4 ngày
- Trên cao su: khoảng 2 ngày
- Trên rơm rạ: 2 ngày
- Trong đất: khoảng 3 ngày
- Trên bề mặt da và mũi người: từ 4 – 24 giờ
Đặc điểm gây bệnh CRD ở gà
Bệnh CRD chủ yếu lây lan qua đường hô hấp thông qua tiếp xúc trực tiếp giữa gà bệnh với gà khỏe. Ngoài ra, bệnh còn có thể truyền gián tiếp qua dụng cụ chăn nuôi, không khí ô nhiễm, bụi bẩn hoặc các yếu tố trung gian khác. Đặc biệt, CRD có khả năng truyền từ gà mẹ sang gà con qua trứng, khiến việc kiểm soát bệnh trở nên khó khăn hơn.
Bệnh thường bùng phát mạnh khi sức đề kháng của gà suy giảm do stress như mật độ nuôi quá cao, thay đổi thời tiết đột ngột, điều kiện chuồng trại kém thông thoáng hoặc khẩu phần dinh dưỡng không hợp lý. Những khu vực chuồng nuôi có nồng độ khí độc như NH3, H2S cao sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, làm bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.
Ở gà thịt, CRD thường xuất hiện từ giai đoạn 2 tuần tuổi trở đi. Đối với gà đẻ hoặc gà trưởng thành, bệnh dễ bùng phát khi gặp các yếu tố gây stress.
Mặc dù tỷ lệ chết của CRD đơn thuần không quá cao, nhưng khi bệnh ghép với E.coli hoặc bệnh hô hấp khác. Tình trạng bệnh sẽ nặng hơn, thường được gọi là CRD phức hợp (CCRD), gây viêm túi khí rồi ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả chăn nuôi.
Hướng dẫn phòng ngừa bệnh CRD ở gà
Để hạn chế tối đa nguy cơ bùng phát CRD, người chăn nuôi cần kết hợp đồng bộ nhiều biện pháp từ con giống, chuồng trại cho đến chăm sóc, quản lý đàn gà như sau:
Chọn gà rõ nguồn gốc
Nên mua gà giống từ cơ sở uy tín, có kiểm soát dịch bệnh tốt và không nhiễm Mycoplasma gallisepticum. Gà giống khỏe mạnh, đồng đều sẽ có sức đề kháng tốt hơn, giảm bớt nguy cơ mang mầm bệnh CRD từ đầu vào. Tuyệt đối không nhập giống trôi nổi, không rõ nguồn gốc vì đây là con đường lây bệnh nhanh, khó kiểm soát nhất.
Cung cấp dinh dưỡng đầy đủ, tăng sức đề kháng đàn gà
Khẩu phần ăn cần cân đối dinh dưỡng, đảm bảo đủ đạm, vitamin lẫn khoáng chất. Nên bổ sung thêm vitamin C, vitamin tổng hợp, điện giải và men tiêu hóa, đặc biệt trong giai đoạn giao mùa hoặc khi thời tiết thay đổi đột ngột. Gà có sức đề kháng tốt sẽ ít bị CRD cùng nhiều bệnh hô hấp khác tấn công.
Thực hiện chương trình tiêm phòng và kiểm soát bệnh hô hấp
Việc xây dựng chương trình tiêm phòng khoa học đóng vai trò rất quan trọng trong phòng ngừa bệnh CRD. Mặc dù CRD do vi khuẩn Mycoplasma gallisepticum gây ra và hiện chưa có vắc xin phòng bệnh được sử dụng rộng rãi. Nhưng việc tiêm phòng đầy đủ các bệnh truyền nhiễm khác sẽ giúp hạn chế tình trạng bệnh ghép, từ đó giảm khả năng bùng phát CRD trong đàn.
Đối với những trại có điều kiện áp dụng vắc xin phòng Mycoplasma, lịch tiêm cần được thực hiện đúng thời điểm để tạo miễn dịch nền ổn định cho đàn gà. Thông thường, lần tiêm thứ nhất nên tiến hành khi gà đạt từ 8 – 10 tuần tuổi. Sau mũi tiêm này, gà sẽ hình thành kháng thể bước đầu giúp giảm nguy cơ nhiễm bệnh trong giai đoạn nuôi hậu bị.
Lần tiêm thứ hai nên thực hiện trước khi gà bước vào giai đoạn đẻ trứng khoảng 1 tháng, nhằm duy trì miễn dịch lâu dài. Việc tiêm đúng thời điểm lần hai giúp hạn chế khả năng lây truyền mầm bệnh từ gà mẹ sang gà con qua trứng, góp phần nâng cao chất lượng con giống.
Lời kết
Bệnh CRD – hô hấp mãn tính ở gà tuy không bùng phát ồ ạt nhưng lại âm thầm gây thiệt hại lớn nếu người nuôi chủ quan trong công tác quản lý đàn. Theo dõi Boga789 ngay hôm nay để cập nhật thêm thông tin về cách phòng bệnh hiệu quả.
